29 Ağustos 2025 Cuma

21.yüzyıl Düşüncesine Giriş

Bir süredir 21.yüzyılda felsefi düşüncenin genel görünümü üzerine çalışıyorum. Bu kapsamlı proje, felsefenin izini sürmeye çalışan bir meraklının derlediği bilgileri paylaşmasından ibaret olacak. Bittiğinde “21.Yüzyıl Düşünce Atlası” başlığıyla burada yer alacak.

Çalışmayı aşağıdaki başlıklar altında sürdürüyorum.

✅21.yüzyılda yeni düşünce akımları

2.    21.yüzyılda öne çıkan düşünsel alanlar

3.     Felsefenin temel alanlarında yeni düşünceler üreten düşünürler

4.       Eski büyük düşünürlerin günümüzdeki yorumcuları

Görüldüğü gibi tüketilemeyecek ve eksik kalması kaçınılmaz bir proje diyebiliriz. Felsefi mimarinin ana kolonlarını çıkıp duvarlarını örmeye başladığımda, yüzün üzerinde düşünür ve ellinin üstünde yeni blog sayfası ile karşı karşıya kalınca, çalışmayı parça parça paylaşmaya karar verdim. Son aşamada tek bir sayfada bağlantıları ile Atlas’ı bir arada bitmiş olarak gösterebilmeyi umuyorum.

Önceki yayında zaten genel bir görünüm paylaşmıştım.

🔎21.Yüzyılda Düşünce

Uzun süredir düşüncenin büyük resmini görmeye çalışan biri olarak, gerçekten 21.yüzyılda felsefi bir paradigma değişikliği olduğunu görüyorum. 20. Yüzyılı küreselleşme ve postmodernizm tartışmaları ile kapatmıştık. Düşüncenin sürekliliği bağlamında o tartışmalar sürüyor. Ancak 20.yüzyılda başlayan dijital çağın yeni bir evreye girdiğini de söyleyebiliriz. Küresel sorunlar  öngörü olmaktan çıkıp günlük hayatımızı etkiler hale geldi. Aşağıdaki bağlantıda bu görünümü ana başlıklar ile göreceksiniz. Yeni düşünceleri bu tabloyu göz önünde bulundurarak anlamaya çalışmak bağlam kurmak açısından yararlı olacaktır.

🔎 21.Yüzyıl Düşünsel Ortamının Gerçekliği

Ülkemizde felsefi düşünceye karşı bir önyargı vardı. Şimdi bu kurumsallaştı. Felsefe dersleri azalırken, akademide felsefe disiplininden gelmeyenler de kadrolarda yer alıyor. Düşünce, hem de derin olursa yönetimler için bir tehdit olarak görünüyor.

Kavramsal ve akademinin labirentlerinde yapılan felsefenin, dış pratiklere uzak olduğu da düşünülür. Güncel tehditlerin hayata dokunduğu bir ortamda, artık daha pratik alanları konu alan düşünceler üretiliyor.

Bir örnek vereyim. Sosyal medya platformlarının sahipliğinin ve algoritmik işleyişinin, kamuoyunu şekillendirme ve demokratik süreçleri etkileme gücünü nasıl merkezileştirdiğini göstermektedir. Filozoflar, bu yeni dijital gerçekliğin getirdiği etik, siyasi ve varoluşsal zorlukları anlamak ve bunlara yanıt vermek için eleştirel çerçeveler ve normatif yaklaşımlar sunmaktadır. Bu günlük hayatımızın gerçeği olarak önemli bir konudur.

Sayfalarda da göreceğiniz gibi, format değişti. Düşünce Atlasını; Gemini, Co Pilot ve ChatGPT gibi büyük dil programlarıyla günler süren soru cevaplı diyaloglar sonucu oluşturuyorum. Çapraz sorgulamalar ile bilgileri teyit etmeye de çalışıyorum. Yapay Zeka’nın tüm spekülatif tartışmaların ötesinde yüzyılımızın en çarpıcı gelişmesi olduğuna inanıyorum. Yapay Zeka büyük bir olasılıkla dijital çağın amiral gemisi  olacak. Bu konu günlük gazete ve sosyal medya tartışmalarına da yansımış durumda.

Atlasın sunum sayfasında daha geniş bir giriş yer alacak, şimdilik bu kadar ile yetinelim.

Şunu biliyorum, uzun ekran okumasına dayanıklı az sayıda meraklının uğradığı bir yer burası. Uyarılarınız, önerileriniz çok önemli, sayfaları düzeltmek, geliştirmek için her zaman şansımız var.

B.Berksan

🔎Metamodernizm

   🔎 Robin van denAkker

   🔎Hanzi Freinacht

   🔎AlexandraDimitrescu

7 Ağustos 2025 Perşembe

21.Yüzyılda Düşünce

Yirmi birinci Yüzyılın ilk çeyreği göz açıp kapayıncaya kadar geçti bile. Düşüncenin hangi alanlarda ve ne yönlere doğru evrildiğini merak eden benim gibi biri için, nasıl bir görünüm ortaya çıkıyor? Ne yazık ki, ülkemizde belli zaman aralıkları ile felsefe alanında olup bitenlerin bir panoramasını veren yayınlar yok denecek kadar az.

Sanıyorum 21.yüzyılın bu ilk dönemine damgasını vuracak gelişmeler, sanayi devrimleri sonrası ortaya çıkan, enformasyon teknolojisi, endüstri 4.0 ve Yapay Zeka alanlarında oldu, oluyor. Klasik medyanın yerini alan sosyal medya da, küreyi  herkesin etkileşim halinde olduğu bir ortama çevirdi.

Çevrenin acımasızca sömürülmesi, teknolojinin yardımıyla ivmelenen bir şekilde sürüyor.

Küresellik tartışılır hale geldi. Büyük güçler arası rekabet, gelinen aşamada bilançoların negatif bakiye vermesi bağlamında, yeni önlemler alınmasına neden oluyor. Fiziki üretim hatları yeniden, stratejik gerçeklikler doğrultusunda yer değiştiriyor.

Demokrasi kavramı yeni koşullarda kriz yaşıyor. Popülizm giderek yükseliyor.

İnsanı merkeze alan ve canlılar hiyerarşisinde en üst rolü veren görüşler yeniden gözden geçiriliyor.

Kadın konusu ve cinsiyete yaklaşımdaki tartışmalar yükselerek devam ediyor.

Bu  gelişmeler düşünce alanında daha önce gündeme gelmeyen birçok yeni alanın açılmasına neden oluyor. Düşünürler, bu yeni dünya sorunları ile başa çıkabilmek için diğer disiplinlerin de yardımıyla, kavramlar üretiyor ve  çözüm önerileri sunuyor.

Felsefenin temel pratik ve teorik alanlarındaki eski  tartışmalar  (bilgi, etik, ontoloji, siyaset, estetik) dijital dönemin gerçekliği karşısında yeniden ele alınıyor.

Batı dışı coğrafyalardan yeni düşünürler ve düşünceler dünyayı anlamlandırmamıza katkı veriyor

Aşağıdaki sayfa, bir dizi soruya verilen yanıtlar doğrultusunda Gemini tarafından oluşturuldu.

B.Berksan

🔎21.Yüzyıl Felsefesi

Konu bağlamında

🔎Enformasyon Teknolojisi Devrimi

🔎Endüstri 4.0

🔎Yapay Zeka 

31 Aralık 2020 Perşembe

Bu yılı da bitiriyoruz. 2020 “Büyük kapatılma” yılı oldu. Yıla girerken böyle bir şey öngörmüyorduk. Her şeyden önce önümüzdeki yılın insanlık ailesi için barış, sağlık ve huzur dolu günler getirmesini diliyorum. 

Pandemi süreci, ağ ortamındaki eğitim ve bilgi paylaşım etkinliğinde adeta bir patlama yaşanmasına neden oldu.  Yüz yüze iletişimin taşıdığı riskler nedeniyle, hem kurumsal eğitim hem de sivil toplum çevrelerinde yürütülen paylaşımlar internet ortamında değişik mecralardan ilgililerine ulaştı. Akademik düzeydeki paylaşımların “dışarıya” da açılması, nitelikli içeriğin artmasına yol açtı.

Okuma Atlası projesi bu yeni gelişmeler doğrultusunda, ilgi alanında, biriken içeriği bağlantılar yoluyla sizlere ulaştırma görevini de üstlenme gayreti içinde oldu. Atlas’ta yer alan konulara you tube kanallarının bağlantılarını vererek, bilgiye daha kısa zamanda ulaşmanın ortamını sağlamaya çalıştık.

Yıl içinde duyurduklarım dışındaki, yeni eklenen ve güncellenen sayfaları aşağıda paylaşıyorum. B.Berksan

Estetik I

Estetik II

Estetik III

Aydınlanmanın Kıta Avrupası Eleştirmenleri

Kant ve Felsefece Düşünme

Aristoles’te Bilim

20.Yüzyılda Nietzsche

Yapısalcılık İçinde Derrida’nın Konumu

 


5 Haziran 2020 Cuma

Güncellemeler.

Okuma Atlası güncellenmeye devam ediyor. Bu arada  “Okuma Atlası Sanat” “Okuma Atlası Felsefe” bloglarına da yeni metinler ve bölümler eklendi. 

Okuma Atlası modüler bir yapı olarak gelişirken, okuyucuların kendi düşüncelerini üretmelerine yardımcı olmayı umuyor. Tablolara iliştirilen metinler, başlangıç seviyesinde bilgilenmeyi ve daha ileri okumalar için merak uyandırmayı hedefliyor.

Yeterli geri dönüş olmasa da, salgın günlerinde sayfaların ziyaret sayıları arttı 😊 Umarım uyarılar ile burayı daha da geliştirebiliriz.

B.Berksan

Beş ayda sayfalarda yapılan güncellemeler:

Okuma Atlası

Saltanattan Cumhuriyete

-        Milli Mücadele Asker Kadrosu (Tablo)

-        Sivil Siyasi Kadro (Tablo)

-        Heyeti Temsiliye (Tablo)

-        1.İcra Vekilleri (Tablo)

-        Ayaklanmalar  (Harita)

-        İstiklal Mahkemeleri ( Tablo)

M.K.Atatürk Dönemi

       -     Kültürel Ortam (Tablo)

       -     T.C. Hükümeti  (Tablo)

       -      Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (Tablo)

        -     Serbest Cumhuriyet Fırkası (Tablo)

         -    Harf Devrimi ( Tablo)

        -     Ankara’nın mimari gelişimi (Tablo)

Milli Şef Dönemi

-        1938-50 Ekonomik Göstergeler (Tablo)

Demokrat Parti Dönemi

-        D.P. Kuruluş Süreci (Tablo)

-        Seçimlerde Demokrat Parti (Tablo)

-        19. Hükümet (Tablo)

-        1951-59 Ekonomik Göstergeler (Tablo)

-        Tahkikat Komisyonu (Tablo)

-        23. Hükümet (Tablo)

 18. ve 19. Yüzyıl İspanya

Endüstri 4.0

Ayrıca 20 sayfa güncellendi.

Okuma Atlası Sanat.

Müzik Bölümü (Yeni)

-        Rönesanas

-        Barok

-        Klasik

-        Romantik

Mimarlık

-        ı. ve II.  Dönem Ulusla Mimarlık Akımları

-        Cumhuriyetin Başkenti Ankara

Toplam 44 sayfa güncellendi, yeni metinler kondu.

Okuma Atlası Felsefe

51 Sayfa güncellendi. İlgili konulara felsefecilerimizin You Tube ta yer alan videolarına bağlantı verildi.