John McDowel

John McDowell: Dünyaya Açılan Kapı Olarak Dil

1. Biyografi: Oxford'dan Pittsburgh'a Bir Köprü

Doğum: 1942, Güney Afrika.

Kariyer: Uzun yıllar Oxford'da (University College) ders verdikten sonra Pittsburgh Üniversitesi'ne geçti. McDowell, 21. yüzyılın en etkili felsefi metinlerinden biri kabul edilen Mind and World (Zihin ve Dünya) kitabıyla tanınır. McDowell'ı özel kılan, Wittgenstein'ın dil anlayışını Kantçı ve Hegelci bir perspektifle yeniden yorumlamasıdır.


2. 21. Yüzyıl Katkısı: "Kavramsal" Deneyim ve İkinci Doğa

McDowell'ın felsefesi, dilin sadece bir "araç" değil, bizim dünyayı algılama biçimimiz olduğunu savunur.

A. Kavramsal Deneyim (Conceptual Content)

McDowell'a göre dünyayı algıladığımızda, zihnimize sadece "ham veri" gelmez. Deneyimimiz zaten en başından beri kavramsaldır.

  • İtirazı: Deneyimi "sessiz bir veri" olarak gören geleneksel analitikçilere karşı çıkar.
  • Tezi: Dil yetimiz (kavramlarımız), algımızın içine sızmıştır. Bir nesneye baktığımızda onu "bir şey olarak" görürüz çünkü dilsel/kavramsal bir dünyaya sahibizdir. Dil, dünyaya açılan penceremizdir.

B. Gerekçeler Uzamı (Space of Reasons)

McDowell, Wilfrid Sellars'ın bu kavramını 21. yüzyılın merkezine taşımıştır.

  • Dil öğrenmek, sadece kelime ezberlemek değildir; bir **"gerekçeler uzamı"**na dahil olmaktır.
  • Bir şeyi iddia ettiğimizde, o iddiayı savunma ve gerekçelendirme sorumluluğunu alırız. Dil, bu anlamda ahlaki ve rasyonel bir sorumluluk alanıdır.

C. İkinci Doğa (Second Nature)

Dil edinimi, McDowell'a göre insanın "biyolojik" doğasının üzerine eklenen bir **"ikinci doğa"**dır (Bildung). Dil sayesinde sadece bir hayvan değil, rasyonel bir varlık haline geliriz.: Dünyaya Açılan Kapı Olarak Dil

1. Biyografi: Oxford'dan Pittsburgh'a Bir Köprü

Doğum: 1942, Güney Afrika.

Kariyer: Uzun yıllar Oxford'da (University College) ders verdikten sonra Pittsburgh Üniversitesi'ne geçti. McDowell, 21. yüzyılın en etkili felsefi metinlerinden biri kabul edilen Mind and World (Zihin ve Dünya) kitabıyla tanınır. McDowell'ı özel kılan, Wittgenstein'ın dil anlayışını Kantçı ve Hegelci bir perspektifle yeniden yorumlamasıdır.


Temel Eserleri (21. Yüzyıl Etkisi)

  1. Mind and World (1994/1996): 21. yüzyıl felsefesini şekillendiren, dil-zihin-dünya üçgeninin başyapıtı.
  2. Meaning, Knowledge, and Reality (1998): Dilin anlamı ve bilgiyle ilişkisi üzerine makaleleri.
  3. The Engaged Intellect (2009): Felsefi kavramların eylemle ve dünyayla ilişkisini derinleştirdiği eser.

Temel Kavramlar

  • The Myth of the Given: Sellars’tan alınan bu kavram, deneyimin doğrudan bilgi sağlamadığı, ancak kavramsal çerçeveyle anlam kazandığı fikrini ifade eder.
  • Kavramsal Deneyim: McDowell’e göre, deneyim baştan sona kavramsaldır; duyusal veriler, düşünceye açık hale ancak kavramsal yapı sayesinde gelir.
  • İki Doğa Anlayışı:
    • Bilimsel doğa: Nedensel açıklamalara indirgenmiş doğa.
    • İkinci doğa: Eğitimle kazanılan, normatif yapılarla şekillenen insan doğası (etik, dil, düşünce).
  • Özgürlük: Gerçek özgürlük, doğadan kopmak değil, doğayı normatif olarak içselleştirmektir (Hegelci etki).

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder