John McDowell: Dünyaya Açılan Kapı Olarak Dil
1. Biyografi: Oxford'dan Pittsburgh'a Bir Köprü
Doğum: 1942, Güney Afrika.
Kariyer: Uzun yıllar Oxford'da (University College) ders
verdikten sonra Pittsburgh Üniversitesi'ne geçti. McDowell, 21. yüzyılın en
etkili felsefi metinlerinden biri kabul edilen Mind and World (Zihin ve Dünya)
kitabıyla tanınır. McDowell'ı özel kılan, Wittgenstein'ın dil anlayışını Kantçı
ve Hegelci bir perspektifle yeniden yorumlamasıdır.
2. 21. Yüzyıl Katkısı: "Kavramsal" Deneyim ve
İkinci Doğa
McDowell'ın felsefesi, dilin sadece bir "araç"
değil, bizim dünyayı algılama biçimimiz olduğunu savunur.
A. Kavramsal Deneyim (Conceptual Content)
McDowell'a göre dünyayı algıladığımızda, zihnimize sadece
"ham veri" gelmez. Deneyimimiz zaten en başından beri kavramsaldır.
- İtirazı:
Deneyimi "sessiz bir veri" olarak gören geleneksel
analitikçilere karşı çıkar.
- Tezi:
Dil yetimiz (kavramlarımız), algımızın içine sızmıştır. Bir nesneye
baktığımızda onu "bir şey olarak" görürüz çünkü dilsel/kavramsal
bir dünyaya sahibizdir. Dil, dünyaya açılan penceremizdir.
B. Gerekçeler Uzamı (Space of Reasons)
McDowell, Wilfrid Sellars'ın bu kavramını 21. yüzyılın
merkezine taşımıştır.
- Dil
öğrenmek, sadece kelime ezberlemek değildir; bir **"gerekçeler
uzamı"**na dahil olmaktır.
- Bir
şeyi iddia ettiğimizde, o iddiayı savunma ve gerekçelendirme sorumluluğunu
alırız. Dil, bu anlamda ahlaki ve rasyonel bir sorumluluk alanıdır.
C. İkinci Doğa (Second Nature)
Dil edinimi, McDowell'a göre insanın "biyolojik" doğasının üzerine eklenen bir **"ikinci doğa"**dır (Bildung). Dil sayesinde sadece bir hayvan değil, rasyonel bir varlık haline geliriz.: Dünyaya Açılan Kapı Olarak Dil
1. Biyografi: Oxford'dan Pittsburgh'a Bir Köprü
Doğum: 1942, Güney Afrika.
Kariyer: Uzun yıllar Oxford'da (University College) ders
verdikten sonra Pittsburgh Üniversitesi'ne geçti. McDowell, 21. yüzyılın en
etkili felsefi metinlerinden biri kabul edilen Mind and World (Zihin ve Dünya)
kitabıyla tanınır. McDowell'ı özel kılan, Wittgenstein'ın dil anlayışını Kantçı
ve Hegelci bir perspektifle yeniden yorumlamasıdır.
Temel Eserleri (21. Yüzyıl Etkisi)
- Mind
and World (1994/1996): 21. yüzyıl felsefesini şekillendiren,
dil-zihin-dünya üçgeninin başyapıtı.
- Meaning,
Knowledge, and Reality (1998): Dilin anlamı ve bilgiyle ilişkisi
üzerine makaleleri.
- The Engaged Intellect (2009): Felsefi kavramların eylemle ve dünyayla ilişkisini derinleştirdiği eser.
Temel Kavramlar
- The
Myth of the Given: Sellars’tan alınan bu kavram, deneyimin doğrudan
bilgi sağlamadığı, ancak kavramsal çerçeveyle anlam kazandığı fikrini
ifade eder.
- Kavramsal
Deneyim: McDowell’e göre, deneyim baştan sona kavramsaldır; duyusal
veriler, düşünceye açık hale ancak kavramsal yapı sayesinde gelir.
- İki
Doğa Anlayışı:
- Bilimsel
doğa: Nedensel açıklamalara indirgenmiş doğa.
- İkinci
doğa: Eğitimle kazanılan, normatif yapılarla şekillenen insan doğası
(etik, dil, düşünce).
- Özgürlük:
Gerçek özgürlük, doğadan kopmak değil, doğayı normatif olarak
içselleştirmektir (Hegelci etki).

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder